اخبار فشار بر تجارت ایران ۶ شهریور از محدودترشدن مسیرهای بازرگانی و مالی کشور حکایت دارد. امارات متحده عربی همه فعالیتهای تجاری، مبادلات بازرگانی و تراکنشهای مالی با ایران را تا اطلاع بعدی متوقف کرده و دولت آمریکا نیز به کشورهایی که ارتباط اقتصادی خود با تهران را حفظ کنند درباره تحریم ثانویه هشدار داده است.
وزارت خارجه امارات در اطلاعیه رسمی ۱۹ اوت گفت این تصمیم در پی تشدید تنش منطقهای گرفته شده است. اهمیت امارات فقط به خرید مستقیم کالا از ایران محدود نیست؛ بنادر، شرکتهای حملونقل و شبکه بانکی آن طی سالها یکی از مسیرهای اصلی صادرات مجدد و تسویه تجارت ایران بودهاند. بستهشدن این کانال میتواند زمان و هزینه انتقال کالا و پول را افزایش دهد.
فشار تازه فقط یک فهرست تحریم نیست
وزارت خزانهداری آمریکا در ۲۴ اوت کارزاری با عنوان «Operation Economic Outcast» را آغاز کرد و هدف آن را قطع ارتباطهای مالی و تجاری ایران در کشورهای ثالث دانست. این رویکرد به جای تمرکز صرف بر چند شرکت ایرانی، بانکها، بازرگانان، شرکتهای کشتیرانی و خریداران خارجی را نیز با خطر محدودیت روبهرو میکند.
گزارش تازه آسوشیتدپرس میگوید ایران برای حفظ تجارت به همکاری شرکایی مانند چین، ترکیه، عراق و پاکستان نیاز دارد. چین همچنان خریدار اصلی نفت ایران است، اما دیگر شرکا باید میان ادامه مبادله با تهران و دسترسی به نظام مالی آمریکا موازنه برقرار کنند. نتیجه این تصمیمها هنوز روشن نیست و اجرای واقعی تحریمها میتواند با اعلام سیاسی آن فاصله داشته باشد.
| مسیر فشار | تغییر اعلامشده | اثر مستقیم محتمل |
|---|---|---|
| امارات | توقف تجارت و تراکنش مالی | افزایش هزینه صادرات مجدد و تسویه |
| آمریکا | هشدار تحریم ثانویه به شرکای ایران | کاهش تمایل بانکها و شرکتهای خارجی |
| شرکای آسیایی | ادامه رابطه زیر فشار بیشتر | افزایش تخفیف، واسطه و هزینه حمل |
در کوتاهمدت، کالاهای مصرفی و مواد اولیهای که از مسیر امارات وارد میشدند ممکن است با تأخیر یا هزینه بیشتر به بازار ایران برسند. صادرکنندگان نیز برای دریافت پول با مسیرهای محدودتری روبهرو میشوند. شدت اثر به مدت توقف امارات، رفتار بانکهای منطقه و توان ایران برای جایگزینکردن مسیرهای حملونقل بستگی دارد.
این خبر بهتنهایی عدد دقیقی برای افت تجارت یا رشد قیمتها ارائه نمیکند. هر برآورد باید با داده گمرک، حجم حمل دریایی و نرخ تسویه در هفتههای آینده سنجیده شود. فعلاً داده قطعی این است که یکی از مهمترین دروازههای تجاری ایران فعالیت خود را متوقف کرده و فشار حقوقی آمریکا بر شرکای باقیمانده افزایش یافته است.