روش کلاهبرداری پانزی چیست و چطور فریب نخوریم؟

روش کلاهبرداری پانزی چیست و چطور فریب نخوریم؟

  • اگر مدتی است که در بازار فارکس یا کریپتو مشغول به کار هستید حتما با انواع سایتهای کلاهبردار روبرو شدید. اما روش کلاهبرداری پانزی چیست و چطور فریب نخوریم؟ طرح پانزی یک شیوه کلاه‌ برداری است که در آن بازدهی بسیار بالا در مقابل ریسک کم به افراد پیشنهاد می‌ شود. این بازی به اولین گروه‌ های سرمایه‌ گذار با استفاده از پولی که از اعضای جدید می‌ گیرد سودهای بالایی پرداخت می‌ کند. این طرح شبیه به روش کلاه‌ برداری هرمی است.

    زیرا هر دو روش مبتنی بر سرمایه‌ اعضای جدید است. بخشی از پول اعضای جدید برای جلب اعتماد و تبلیغ به اعضای قدیمی‌ تر داده می‌ شود. در هر دو اسکم پانزی و هرمی به‌ محض اینکه آورده‌ سرمایه‌ گذاران جدید کمتر از سودهای پرداختی به اعضای قبلی شود، طرح‌ ها تعطیل می‌ شوند.

    طرح پانزی چیست؟

    طرح پانزی یک روش کلاهبرداری سرمایه‌ گذاری است که در آن به مشتریان در مقابل ریسک کم یا ناچیز سودهای بسیار فریبنده‌ ای پیشنهاد می‌ شود.  شرکت‌ هایی که از شیوه پانزی استفاده می‌ کنند تمام تلاش خود را به کار می‌ گیرند تا هر چه بیشتر عضو گیری کنند.

    آورده‌ اعضای جدید با عنوان سود حاصل از یک کسب‌ و کار قانونی به اعضای قدیمی‌ تر پرداخت می‌ شود. طرح پانزی بر جریان ثابت سرمایه‌ گذاری توسط اعضای جدید برای دادن سود به اعضای قدیمی‌ تر وابسته است. وقتی این جریان سرمایه‌ گذاری کاهش‌ یافته و کمتر از سود پرداختی شرکت به اعضا شود، شرکت تعطیل‌ شده و همه‌ سرمایه‌ موجود را برای خودش بر می‌ دارد.

    ریشه‌ های اسکم پانزی

    عبارت «طرح پانزی» در سال ۱۹۲۰ از روی اسم یک کلاه‌ بردار با نام چارلز پانزی (Charles Ponzi) برگرفته‌ شده است. اگرچه رد اولین اشکال این شیوه کلاه‌ برداری به نیمه دوم قرن نوزدهم می‌ رسد و توسط ادل اسپیتزدر (Adele Spitzeder)  آلمانی و سارا هو (Sarah Howe)آمریکایی سر و سامان گرفته است. در واقع آنچه بعد ها بازی پانزی نام گرفت در دو رمان جداگانه توسط چالز دیکنز (Charles Dickens) به نام‌ های مارتین چازولویت (Martin Chuzzlewit) در سال ۱۸۴۴ و دوریت کوچک (Little Dorrit]) در ۱۸۵۷, توصیف شده است.

    طرح اولیه پانزی در سال ۱۹۱۹ به خدمات پستی آمریکا تکیه داشت. پست در آن زمان یک نوع کوپن‌ بین‌ المللی پیش‌ خرید تمبر را توسعه داده بود. این کوپن‌ ها قابل معامله بودند. دریافت‌ کننده، کوپن را به اداره پست محل زندگی‌ اش می‌ برد و آن را با تمبرهای پست پیشتاز هوایی که برای ارسال نامه لازم بود مبادله می‌ کرد. پانزی اقدامات طمع کارانه خود را حول این مسئله بنا نهاد.

    او تحت مدیریت شرکت خود با نام مبادله‌ اوراق بهادار، سودهای کلان ۵۰ درصدی در ۴۵ روز یا ۱۰۰ درصدی در ۹۰ روز را مشتریان خود وعده می‌ داد. به‌خاطر موفقیت پانزی در طرح تمبرهای پستی، سرمایه‌ گذاران خیلی زود جذب شرکت او شدند. پانزی به‌ جای سرمایه‌ گذاری واقعی این پول‌ها، آن را تحت عنوان سود بین سرمایه‌ گذاران تقسیم می‌ کرد.

    طرح  پانزی تا اوت ۱۹۲۰, یعنی زمانی که The Boston Post شرکت مبادله اوراق بهادار او را تحت بررسی قرار داد، ادامه داشت. در نتیجه‌ تحقیقات روزنامه ها، پانزی در ۱۲ اوت ۱۹۲۰ دستگیر شده و به‌خاطر چند فقره کلاه‌ برداری از طریق نامه‌ ها توسط پلیس فدرال آمریکا بازداشت شد.

    علامت‌ های کلاهبرداری پانزی

    مسئله طرح ponzi به ۱۹۲۰ محدود نشد و با توسعه و تغییر تکنولوژی این طرح نیز اشکال مختلفی به خود گرفت. در سال ۲۰۰۸ برنارد میداف به‌ خاطر مدیریت یک طرح پانزی که در آن گزارش‌ های معاملاتی را به مشتریان ارائه می‌ داد که هرگز صورت نگرفته بودند و آنان را ترغیب به سرمایه‌ گذاری و کسب سود از آن معاملات می‌ کرد، متهم شناخته شد.

    گذشته از اینکه کدام تکنولوژی در طرح پانزی به کار می‌ رود، مشخصات کلی این طرح به شکل زیر است:

    • تضمین سود بسیار بالا در مقابل ریسک کم
    • جریان ثابت درآمدی بدون توجه به وضعیت بازار
    • سرمایه‌ گذاری‌ هایی که مجوزهای لازم را کسب نکرده‌ اند
    • استراتژی‌ های سرمایه‌ گذاری که مخفی یا آنقدر پیچیده بوده که قابل توضیح نباشند
    • مشتریان قادر به مشاهده صورت‌ حساب‌ های رسمی سرمایه‌ گذاری خود نباشند
    • مشتریان برای برداشت سرمایه‌ گذاری خود با مشکل مواجه باشند.

    اگر قربانی یک طرح پانزی بودیم چه کنیم؟

    اگر احساس می‌ کنید که قربانی یک طرح پانزی هستید اقدامات زیر را انجام دهید:

    1. تمام ارتباطات مالی خود را با کلاه‌ برداران قطع کرده و دیگر پولی برایشان ارسال نکنید
    2. به بانک خود اطلاعات دهید تا تراکنش‌ های مشکوک از حسابتان را رصد کنند
    3. تمام مکاتبات الکترونیکی و غیر الکترونیکی خود با کلاه‌ برداران را حفظ کنید
    4. به مراجع قضایی یا پلیس فتا مراجعه کنید.
    5. درمجموع اگر دیدید کسی وعده سود غیرمنطقی می‌ دهد، حتما شک کنید. مهم‌ترین ابزار کلاه‌ برداران پانزی به طمع انداختن قربانیانشان است.

    طرح‌ های Ponzi بزرگ تاریخ

    حالا که با طرح اسکم Ponzi آشنا شدید اجازه بدید شما را با بزرگترین کلاهبرداران تاریخ در این زمینه آشنا کنیم و روش شیادی آن ها را به شما توضیح دهیم.

    چالز پانزی

    با چارلز پانزی پدر کلاهبرداری مدرن آشنا شوید

    چالز پانزی به‌عنوان بنیان‌ گذار کلاه‌ برداری پانزی شناخته می‌شود. طرح اولیه پانزی با محوریت خدمات پستی  پیاده شد. در آن زمان کوپن‌ هایی تحت عنوان International Reply Coupon توسط پست منتشرشده بود که به افراد اجازه می‌ داد موقع ارسال نامه هزینه تمبر جواب آن را نیز بپردازند. قیمت این کوپن‌ ها می‌توانست در کشور مبدا و مقصد اختلاف داشته باشد. این اختلاف قیمت سود بالقوه‌ ای را برای آربیتراژ کننده‌ ها فراهم می‌کرد. آن‌ ها می‌ توانستند یک کوپن را در ایتالیا ارزان‌ تر خریده و با اختلاف قابل‌ توجه در امریکا بفروشند. چراکه به خاطر وضعیت پس از جنگ جهانی اول تقاضا برای این خدمات پستی هم افزایش‌ یافته بود.

    پانزی ادعا می‌ کرد که از این آربیتراژها می‌ توان تا ۴۰۰ درصد سود کسب کرد که کاملا قانونی هم بود. به‌خاطر پتانسیل بالای شیوه‌ پانزی، او از شغل خود استعفا داد و طرح کوپن‌ های IRC را دنبال کرد. در ابتدا چند بانک درخواست او برای تامین مالی پروژه‌ اش را رد کردند. این موضوع او را ترغیب کرد که با ایجاد یک شرکت سهامی، منابع موردنیاز خود را از مردم و همین‌طور دوستانش در بوستون جمع‌ آوری کند. او به همه قول می‌ داد که پولشان را در ۹۰ روز دو برابر خواهد کرد.

    در پایان سال ۱۹۱۹ او موفق شد سرمایه لازم برای ایجاد شرکت مبادله اوراق بهادار را در  ماساچوست، برای عملی کردن ایده IRC فراهم کند. در طول یک ماه ۱۸ سرمایه‌گذار درمجموع ۱۸۰۰ دلار به شرکت او سپردند. ماه بعد پانزی از پولی که از سرمایه‌ گذاران جدید دریافت کرده بود به آن‌ها سود پرداخت کرد. در طول زمان شرکت پانزی توسعه پیدا کرد و او کارمندانی را برای جذب سرمایه‌ گذاران جدید در نیوانگلند و نیوجرسی استخدام کرد.

    به طور باور نکردنی، سه چهارم افسران پلیس بوستون در طرح پانزی سرمایه‌ گذاری کرده بودند. در همین زمان یک بانکدار کانزاسی هم ۱۰ هزار دلار به شرکت او سپرد. در اواخر ۱۹۲۰ او یک میلیون دلار را تنها در یک روز به دست آورد. به نوشته Smithsonian Magazine پانزی در طول ۸ ماه، ۱۵ میلیون دلار سرمایه جذب کرده بود. اگرچه این اعداد در بازارهای سرمایه‌ امروزی ناچیز به نظر می‌ رسد. اما آنچه طرح او را منحصر به‌ فرد می‌ کند توانایی جمع‌ کردن میلیون‌ها دلار در مدتی کوتاه است. چالز پانزی بدون هیچ سرمایه‌ ای و تنها با قرض گرفتن از دیگران ثروت زیادی را جمع کرده بود.

    برنارد میداف

    برنارد یا برنی میداف (Bernard Madoff) یک متخصص بازار مالی آمریکایی بود که بزرگ‌ترین طرح Ponzi تاریخ را اجرایی کرد. میداف در طول ۱۷ سال، هزاران سرمایه‌ گذار را فریب داد و ۶۴.۸ میلیارد دلار سرمایه جمع کرد. او در سال ۲۰۲۱ در حال گذراندن محکومیت ۱۵۰ ساله خود به‌ خاطر پول‌ شویی، کلاه‌ برداری مالی و چند اتهام دیگر، در زندان درگذشت.

    میداف در سال ۱۹۶۰ شرکت خود با نام شرکت سرمایه‌ گذاری اوراق بهادار برنارد ال میداف را تاسیس کرد. این شرکت به یکی از بزرگ‌ ترین بازار سازهای آمریکا بدل شد و در طول این مدت هشت پرونده از طرف کمیسیون بورس و اوراق بهادار امریکا به خاطر بازدهی غیر معمول، علیه آن به جریان افتاده بود. با این‌ حال بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸ بود که ماهیت واقعی شرکت میداف را آشکار کرد. در این سال سرمایه‌ گذاران تلاش کردند تا هفت میلیارد دلار از سرمایه‌ گذاری‌ های خود از صندوق شرکت را برداشت کنند. اما متوجه شدند که شرکت کلاه‌ بردار بوده و پولی برای برداشت وجود ندارد.

    ازجمله افرادی که فریب میداف را خورده بودند می‌توان به کوین بیکن بازیگر، بنیاد خیریه‌ استیون اسپیلبرگ، کارگردان و بازیکن مطرح بیسبال، سندی کوفاکس اشاره کرد. بانک‌ ها و موسسات مالی هم تحت تاثیر قرار گرفتند.  هولدینگ HSBC، بانک رویال اسکاتلند و هولدینگ نامورای ژاپن از نهادهای فریب‌ خورده بودند. علاوه بر این‌ها، بسیاری از مردم عادی هم از قربانیان فریب میداف بودند‌.

    میداف در دادگاه اذعان کرد، وقتی در سال ۱۹۶۰ تصمیم به تاسیس این طرح گرفته بود، در نظر داشته است تا فقط مدت کوتاهی این کار را ادامه دهد‌. او در مارس ۲۰۰۹ گناهکار شناخته شد. برنی میداف در دادگاه اظهار پشیمانی کرده و عنوان کرد: « من آگاهم که به خیلی از مردم ازجمله خانواده‌ ام، نزدیک‌ ترین دوستانم، فعالین بازارهای مالی و هزاران نفری که پولشان را به من سپرده بودند، عمیقا خسارت وارد کرده‌ ام. نمی‌ توانم بیان کنم چقدر به خاطر کاری که انجام داده‌ ام متاسفم.»

    لو پیرلمن

    لو پیرلمن یک تهیه‌ کننده موسیقی بود که در دهه نود به‌خاطر معرفی دو گروه محبوب  بک استریت بویز  Backstreet boys و NSYNC جایگاه بالایی در حرفه‌ خود کسب کرد. با این‌ حال جامعه در آن زمان متوجه نشد که پیرلمن یک طرح پانزی نیز ایجاد کرده است. پیرلمن به مدت دو دهه بانک‌ ها و مردم عادی را به سرمایه‌ گذاری در شرکت‌ هایی دعوت می‌ کرد که اصلا وجود خارجی نداشتند.

    بعد از آنکه دو گروه NSYNC و بک استریت بویز به موفقیت‌ هایی جهانی دست پیدا کردند، سرمایه‌ گذاران زیادی ترغیب شدند تا در ثروتی که تهیه‌ کننده آمریکایی برای خود ایجاد می‌کرد، سهیم شوند. این موضوع مسیر پیرلمن جهت پیگیری طرح پانزی‌ اش را هموار کرد. او به‌ عنوان یک شیاد شروع به تشویق سرمایه‌ گذاران برای خرید سهام دو شرکت هواپیمایی کرد که فقط روی کاغذ وجود داشتند.

    نهایتا در سال 2007 تحقیقات از پیرلمن شروع شد. او در ابتدا به مقامات فلوریدا گفته بود که تمام پول‌ ها را در یک شرکت با نام «پس‌ انداز آلمانی» سرمایه‌ گذاری کرده است. اما بررسی‌ ها نشان داد این شرکت هم تقلبی بوده است.

    پیرلمن در سال 2008 به خاطر کلاه‌ برداری 300 میلیون دلاری از بانک‌ ها و سرمایه‌ گذاران، گناه‌ کار شناخته شد. او به اتهام دسیسه، پول‌ شویی و اعلام ورشکستگی دروغین به 25 سال زندان محکوم شده بود که در سال 2016 در زندان درگذشت.

    منابع: https://www.investopedia.com/terms/p/ponzischeme.asp

    به این مطلب چه امتیازی می دهید؟

    میانگین امتیازات ۵ از ۵
    از مجموع ۷ رای

    بدون کامنت

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.