اخبار رکورد جدید ریال ۶ مهر از ادامه افت پول ملی در بازار آزاد تهران خبر میدهد. نرخ دلار روز دوشنبه در گزارشهای بازار به حدود ۲.۴۴ تا ۲.۴۵ میلیون ریال، معادل بیش از ۲۴۰ هزار تومان، رسید و پایینترین ارزش ثبتشده برای ریال را رقم زد.
این حرکت فقط واکنش به یک خبر کوتاهمدت نبود. تورم بالا، دشوارترشدن تجارت خارجی و محدودیت دسترسی به ارز همچنان تقاضا برای دلار را تقویت میکند. همزمان، فاصله نرخ آزاد با نرخ رسمی بانک مرکزی که حدود ۱.۵ میلیون ریال گزارش شده، علامتی از فشار انباشته در بازار است.
بازار ارز زیر فشار اقتصاد و دیپلماسی
ابهام درباره گفتوگوهای احتمالی ایران و آمریکا نیز دامنه نوسان را بیشتر کرده است. میانجیها برای رایزنی درباره نسخه اصلاحشده یک پیشنهاد هفتروزه آماده میشوند، اما هنوز توافق روشنی درباره کاهش تنش یا محدودیتهای نفتی وجود ندارد. معاملهگران به همین دلیل برای خبرهای دیپلماتیک وزن زیادی قائلاند، بدون آنکه نتیجه مذاکرات قطعی باشد.
| شاخص | وضعیت گزارششده در ۶ مهر |
|---|---|
| دلار بازار آزاد | حدود ۲.۴۴ تا ۲.۴۵ میلیون ریال |
| برآورد نرخ رسمی | حدود ۱.۵ میلیون ریال |
| عاملهای اصلی | تورم، محدودیت تجارت و نااطمینانی سیاسی |
فشار بر تجارت منطقهای نیز به نگرانیها افزوده است. فعالان بازرگانی از سختترشدن بررسیهای بانکی و مقررات مبارزه با پولشویی در مبادلات با عراق گفتهاند. کندشدن تسویه و افزایش هزینه انتقال پول میتواند عرضه ارز حاصل از صادرات را محدودتر کند و بر بازار آزاد اثر بگذارد.
در چنین شرایطی، اختلاف میان نرخهای اعلامی منابع مختلف طبیعی است؛ زیرا بازار آزاد ایران متمرکز نیست و معاملات در چند کانال انجام میشود. عدد ۲.۴۴ یا ۲.۴۵ میلیون ریال باید بهعنوان محدوده گزارششده در همان روز دیده شود، نه یک نرخ رسمی و ثابت برای همه معاملات.
تداوم افت ریال هزینه کالاهای وارداتی و مواد اولیه را افزایش میدهد و میتواند دوباره به قیمت مصرفکننده منتقل شود. در مقابل، هر خبر معتبر از کاهش محدودیتهای نفتی یا پیشرفت مذاکرات ممکن است عرضه ارز و انتظارات را موقتاً تغییر دهد. تا زمانی که نتیجه عملی در تجارت و درآمد ارزی دیده نشود، فشار بر بازار آزاد پابرجا میماند.