اخبار وامدهی بانکهای اروپا ۵ آبان به نظرسنجی فصلی تازه بانک مرکزی اروپا مربوط است که روز سهشنبه ۲۷ اکتبر منتشر شد. پاسخ بانکهای منطقه یورو نشان میدهد در سهماهه سوم ۲۰۲۶، شرایط پذیرش وام برای شرکتها و اعتبار مصرفی سختتر شده و تقاضا در هر سه بخش شرکتها، مسکن و مصرفکنندگان کاهش یافته است. این دادهها پیش از نشست سیاست پولی این هفته بانک مرکزی اروپا منتشر شدهاند.
در این نظرسنجی، خالص ۹ درصد بانکها از سختتر شدن معیارهای اعطای وام به شرکتها خبر دادند؛ در دور قبلی انتظار آنها سختگیری خالص ۵ درصدی بود. برای وام مصرفی نیز این نسبت به ۱۴ درصد رسید. معیارهای پذیرش وام مسکن در مجموع تغییری نداشت، اما بانکها گفتند شرایط واقعی قراردادها، از جمله نرخ بهره، در همه بخشهای وام سختتر شده است. بانک مرکزی اروپا افزایش برداشت از ریسک و کاهش تمایل بانکها به پذیرش آن را از عوامل اصلی این روند دانست.
تقاضای وام مسکن بیش از انتظار افت کرد
در بخش مسکن، خالص ۲۷ درصد بانکها کاهش تقاضا را گزارش کردند؛ این رقم در سهماهه دوم ۱۵ درصد بود و از افت ۱۲ درصدی مورد انتظار بانکها نیز فراتر رفت. بانک مرکزی اروپا افزایش نرخ بهره را عامل اصلی دانست و به کاهش اعتماد مصرفکننده و ضعیفتر شدن چشمانداز بازار مسکن هم اشاره کرد. رویترز نیز در گزارش مستقل خود بر شدت افت تقاضای وام مسکن و تفاوت آن با انتظار قبلی بانکها تأکید کرده است.
تقاضای وام شرکتها نیز بر پایه پاسخ بانکها بهطور خالص ۶ درصد کاهش یافت. در دور قبل بانکها برای این دوره رشد ۴ درصدی تقاضا را پیشبینی کرده بودند، حال آنکه در سهماهه دوم افزایش خالص ۳ درصدی ثبت شده بود. تقاضای اعتبار مصرفی هم اندکی، به میزان خالص ۲ درصد، پایین آمد. این درصدها تراز پاسخ بانکها هستند و به معنای کاهش ۶ یا ۲ درصدی ارزش کل وامهای پرداختشده نیستند.
همزمان داده جداگانه بانک مرکزی اروپا نشان داد رشد سالانه مانده وام شرکتها در سپتامبر ۴٫۲ درصد و رشد وام خانوارها ۳٫۱ درصد بوده است. رویترز گزارش کرد هر دو نرخ نسبت به ماه قبل تغییر نکردهاند. بنابراین افت تقاضا در نظرسنجی فصلی هنوز به معنای کاهش موجودی وامها نیست؛ یکی تغییر رفتار تازه متقاضیان و بانکها را میسنجد و دیگری رشد مانده اعتبارات را نشان میدهد.
این نظرسنجی از ۲۱ سپتامبر تا ۶ اکتبر میان ۱۵۹ بانک انجام شده است. بانکها برای سهماهه چهارم نیز سختتر شدن معیارهای وامدهی و افت بیشتر تقاضای وام مسکن و مصرفی را انتظار دارند. برای بازار ارز، داده تازه نشانهای از انتقال افزایش نرخ بهره به اقتصاد واقعی منطقه یورو است؛ اما بهتنهایی نتیجه نشست پیشروی بانک مرکزی اروپا یا مسیر قطعی یورو را تعیین نمیکند. تصمیم نرخ بهره و توضیح مقامهای بانک در روزهای آینده تصویر روشنتری خواهد داد.