اخبار کاهش ارزش دینار عراق ۱۵ مهر از اجرای ساختار تازه نرخ ارز در این کشور خبر می‌دهد. دولت عراق تصمیم گرفت نرخ پایه فروش دلار را تغییر دهد و قیمت نهایی برای مصرف‌کننده به ۱۵۲۰ دینار برسد. این تصمیم از هفتم اکتبر اجرا شده و نخستین تغییر بزرگ نرخ رسمی از سال ۲۰۲۳ است.
بر اساس جزئیات منتشرشده از مصوبه شماره ۵۴۴ هیئت وزیران، وزارت دارایی دلارهای حاصل از درآمد نفت را با نرخ ۱۵۰۰ دینار می‌فروشد، بانک‌ها دلار را در سطح ۱۵۱۰ دینار دریافت می‌کنند و بانک‌ها یا مؤسسات مالی غیربانکی آن را با نرخ ۱۵۲۰ دینار به مشتری نهایی می‌فروشند. در ساختار قبلی، این سه نرخ به‌ترتیب ۱۳۰۰، ۱۳۱۰ و ۱۳۲۰ دینار بود.
چرا بغداد نرخ ارز را تغییر داد؟
اقتصاد عراق به درآمد صادرات نفت وابستگی زیادی دارد. اختلال مسیرهای صادراتی در پی جنگ آمریکا و ایران، حجم فروش نفت را کاهش داده و دولت را با فشار بودجه‌ای روبه‌رو کرده است. دریافت دینار بیشتر در برابر هر دلار نفتی می‌تواند درآمد ریالی دولت را بالا ببرد، اما هزینه واردات و فشار بر قدرت خرید خانوار را نیز افزایش می‌دهد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد نرخ بازار آزاد پیش از تصمیم از ۱۶۰۰ دینار عبور کرده بود و پس از اعلام نرخ جدید به بالای ۱۷۰۰ دینار رسید. ادامه فاصله بازار آزاد با نرخ رسمی نشان می‌دهد تغییر اداری به‌تنهایی تقاضای دلار و محدودیت عرضه را برطرف نکرده است.
| مرحله | نرخ جدید برای هر دلار | نرخ قبلی |
|---|---|---|
| فروش وزارت دارایی | ۱۵۰۰ دینار | ۱۳۰۰ دینار |
| فروش به بانک‌ها | ۱۵۱۰ دینار | ۱۳۱۰ دینار |
| فروش به مصرف‌کننده | ۱۵۲۰ دینار | ۱۳۲۰ دینار |
برای واردکنندگان، افزایش نرخ رسمی به معنی پرداخت دینار بیشتر برای کالاهای خارجی است. اگر افزایش هزینه به قیمت خرده‌فروشی منتقل شود، مواد غذایی، دارو و کالاهای مصرفی می‌توانند گران‌تر شوند. در مقابل، دولت برای هر دلار درآمد نفتی منابع بیشتری به دست می‌آورد و بخشی از کسری اسمی بودجه را پوشش می‌دهد.
مقام‌های عراقی هنوز باید درباره سازوکار تخصیص ارز، کنترل فاصله بازار آزاد و حمایت از واردات ضروری توضیح بیشتری ارائه کنند. واکنش اولیه بازار نشان می‌دهد معامله‌گران خطر کمبود دلار را جدی می‌گیرند. اثر نهایی تصمیم به سرعت بازگشت صادرات نفت، میزان عرضه بانک مرکزی و توان دولت برای جلوگیری از انتقال افزایش نرخ به تورم بستگی دارد.